Umarız “12 yıl zorunlu eğitimi kim getirdi” ile ilgili aklınızdaki sorulara yanıt bulabildik. Adalyadavetiye ekibinden sevgilerle!
12 Yıl Zorunlu Eğitimi Kim Getirdi? İzmir’den Bir Gençten Kahkahalı İçsel Yolculuk
İzmir’de yaşayan 25 yaşındaki ben, arkadaş ortamında espri yapmaktan hiç geri kalmayan ama içten içe her şeyi sorgulayan biriyim. İşte o ben, geçen gün kahve içerken bir arkadaşım sordu: “Ya, 12 yıl zorunlu eğitimi kim getirdi?” Önce kahkahayla cevap verdim: “Sanırım Milli Eğitim Bakanlığı’nın gizli ajanları…” ama sonra durup düşündüm; aslında mesele baya derin. Ve bunu mizahi bir şekilde anlatmadan edemem.
Kahvede Düşüncelere Dalmak
“Bak sen,” dedim kendime, “çocukluğunu düşün. Sınıfa giriyorsun, öğretmen ‘ders’ diyor, sen de gizlice pencereye bakıyorsun. Ama şimdi bir yetişkin olarak geriye bakınca, 12 yıl zorunlu eğitimi kim getirdi sorusunun ağırlığını hissediyorsun.” Tabii bunu kahve içerken söylüyorsun ya, yanında oturan arkadaşın sana “Ne, yine kendi kendinle konuşuyorsun?” bakışlarını atıyor. Ama işin komik tarafı, herkesin kafasında aynı sorular dönüp duruyor ama kimse yüksek sesle sormuyor.
İç ses devreye giriyor: “12 yıl zorunlu eğitim, yani sabah 8’den akşam 3’e kadar, 12 yıl boyunca aynı formül… Bu nasıl bir sabır testi?” Düşünsenize, o yaşlarda en büyük problem teneffüs ziliydi. Şimdi yetişkin oldunuz, en büyük problem faturalar ve ‘acaba hayatımın doğru sınıfındayım mı?’ sorusu. İşte tam da burada mizah devreye giriyor; çünkü gülmeden düşünmek zor.
Arkadaş Ortamında 12 Yıl Eğitimi Konuştuk
Geçen hafta arkadaşlarla otururken konu yine geldi. Burada ufak bir diyalog:
– “Ya, 12 yıl zorunlu eğitimi kim getirdi biliyor musun?”
– “O da ne, yeni bir Netflix dizisi mi?”
– “Hayır, gerçek hayat dizisi… ve spoiler: finali yok.”
Herkes kahkaha attı ama sonra durup düşündük. 12 yıl zorunlu eğitim, aslında bir bakıma devletin bize olan yatırımının resmi biçimi. Ama sen bunu düşünürken, aklına hep o okul kantinindeki çikolata krizleri geliyor. Şimdi yetişkin olarak çikolata krizleri yerine kredi kartı krizleri yaşıyoruz. Hayat gerçekten ironik.
Kendi Kendine Dalga Geçmek
Ben de o gün kendime gülmeden edemedim. “25 yaşındayım, hâlâ matematik dersinde çözemediğim sorular var,” dedim içimden. Ama bir yandan da fark ettim ki, 12 yıl zorunlu eğitimi kim getirdi sorusu sadece tarihsel bir bilgi değil, hayatın bize nasıl şekil verdiğini gösteren bir araç. Herkes kendi hayatında bu 12 yılın etkilerini taşıyor, ister istemez.
Mesela İzmir’de yaşıyorum ya, sahilde yürürken çocuklar top oynuyor. İçimden diyorum ki: “Ey çocuk, sen bilmezsin ama ileride bu 12 yıl zorunlu eğitim sayesinde hayatta bazı şeyleri daha kolay anlayacaksın… ya da karmaşık hâle getireceksin, kesin belli olmaz.” Mizah burada devreye giriyor, çünkü hem ciddi hem de eğlenceli düşünmek mümkün.
Gündelik Hayatta 12 Yıl Zorunlu Eğitim
Düşünsene, kahvaltıda simit yerken, televizyon açıyorsun ve reklamlar akıyor. Her reklam bir ders gibi: sabır, dikkat, seçici olma… Bu da küçük bir metafor aslında; 12 yıl zorunlu eğitimi kim getirdi sorusu, hayatın kendi öğretmeni gibi. Tabii biz bunu o yaşlarda fark etmiyoruz. Ama şimdi bakınca, o sınav kağıtlarının, ödevlerin, öğretmenlerin hepsi bir şekilde hayatın provasıymış gibi geliyor.
Hatta geçen gün otobüste, yanımdaki kişi yüksek sesle telefonla konuşuyordu: “Oğlum, ödevini yaptın mı?” Tam o an düşündüm, kendi hayatımda 12 yıl zorunlu eğitim yüzünden hâlâ içimde bir “ödev yapma” refleksi var. Kendime baktım, kendi kafamda hâlâ bir öğretmen var gibi: “Hadi bakalım, bugünkü sorunu çözdün mü?”
İzmir Sokaklarından Mizah Damlaları
İzmir’in sıcak sokaklarında yürürken, bazen bu soruyu kendi kendime soruyorum: 12 yıl zorunlu eğitimi kim getirdi ve neden bazı günler bunu hâlâ hatırlıyorum? Tramvayda yaşlı bir teyze bana bakıp “Çocuklar şimdi çok şanslı,” diyor. İçimden gülüyorum: “Ah teyze, biz o zaman şanslıydık derken aslında sadece hayatta kalmaya çalışıyorduk.” İşte burada mizah ve nostalji iç içe geçiyor.
Aynı anda hem gülüyorsun hem düşünüyor. Kendi kendime diyorum ki, “Bu kadar ders, sınav, ödev… ama bir yandan hayat sana başka dersler de veriyor.” Kahve fincanı boş, başım dolu, aklım hâlâ 12 yıl zorunlu eğitimi kim getirdi sorusuyla meşgul.
Sonuçta 12 Yıl Zorunlu Eğitimi Kim Getirdi?
Hikâyeyi toparlayacak olursak, 12 yıl zorunlu eğitimi kim getirdi sorusu, sadece resmi tarih bilgisinden öte bir anlam taşıyor. O, bir neslin hayatına şekil veren, kahkaha ve gözyaşlarını aynı anda sunan bir süreç. Arkadaş ortamında dalga geçmek, kendi kendine konuşmak, İzmir sokaklarında düşünmek… hepsi bu sorunun etrafında dönüyor.
Ve evet, belki ben hâlâ bazı konularda kendi kafamda sınav çözmeye devam ediyorum, ama artık gülerek yapıyorum. Çünkü 12 yıl zorunlu eğitim, mizahi açıdan bakınca, hayatın bize verdiği en eğlenceli sınavlardan biri.
Hepimiz kendi yanımızdaki kahkahayı ve sorgulamayı taşırken, bu soruya cevap arıyoruz. Ama bazen cevap değil, sürecin kendisi daha değerli oluyor. Ve İzmir’in güneşinde, arkadaşlarınla bir kahve içerken, işte o an fark ediyorsun: bu 12 yıl, sadece bir zorunluluk değil, hayatın kendisi.